Depron
moulding

Metal-
detecting

Links page

Thermisch driedimensionaal vervormen van Depron
rondom een positieve mal.

- Met depron bedoel ik: geëxtrudeerde polystyreen schuimplaat die niet uit zichtbare
korrels is opgebouwd en met gladde oppervlakken. In de onderstaande text zowel
depron als schuimplaat genoemd.
- Deze methode heb ik toegepast op 3mm en 1,6mm plaat, kleur wit.
- Het doel was een lichte en stevige model-learjet romp te maken.

De bewerking in het kort:
Het is de bedoeling het depron bij kamer temperatuur (niet beneden de 20ºC) met de
hand om een warme houten mal te vormen en dit geheel strak met kunstof tape te
omwikkelen en in een oven te verwarmen om de vorm van de mal permanent in het
depron vast te leggen, te fixeren.

Wat heb je nodig?
-Depron plaat van de juiste dikte en afmetingen
-Houten mallen voor de verschillende romp secties (neus, middendeel, staartstuk).
-Een electrische (keuken-)oven, met een goed werkende themostaat in het gebied
van 60-100ºC. en indirecte verwarming met luchtcirculatie.Ook moet de grootste
mal er nog in passen.
- Doorzichtig kunstof (cellofaan) tape, zelf heb ik tape gebruikt van 12mm breed,
op rollen van 75mm doorsnede. Om de gehele romp te maken waren minstens drie
rollen nodig.
-Lijm om de schuimplaatdelen aan elkaar te lijmen. Bison konstruktie tix (heldere
polyurethaan lijm uit een tube) werkt hier prima.
-Stroken kunstof folie of iets dergelijks, waar de lijm niet aan kan hechten.

De bewerking gedetaileerd:

Allereerst moet een massief houten kern (mal) gemaakt worden die de vorm heeft van de binnenzijde van het depron voorwerp dat je wilt maken. Zelf heb ik de mallen gemaakt van aan elkaar gelijmde schijven MDF. Het voordeel hiervan is dat je elke schijf apart kunt bewerken tot ongeveer de juiste vorm, en ze dan op elkaar lijmt. Je hebt dan al min of meer de basisvorm en hoeft alleen nog glad af te werken. De mal heb ik in drie delen gemaakt: één taps cockpitdeel, één cylindrisch middendeel, en weer één taps staartdeel.

Het vormen van de schuimplaat om het cylindrische middendeel is het makkelijkste.
Er hoeft hier maar in één richting vervormd te worden, je kunt dit deel daarom uit één
stuk plaat vormen, met straks één lijmnaad.
Op de twee andere mallen moet de schuimplaat driedimensionaal vervormd worden.
Omdat dit niet in één keer lukt moeten hier twee schalen per mal gemaakt worden, één
linker en één rechter schaal, die later met behulp van dezelfde mal tezamen gelijmd worden.

De stukken schuimplaat die om de mal gevormd moeten worden:
Voor het cylindrische midden deel kun je de lengte en de omtrek opmeten, hier 1à2 mm
bij optellen en naar deze maten het stuk uitsnijden. Voor de andere twee mallen kun je
met papier werken om de vorm en afmeting te bepalen. Maak het overal minstens 1cm
groter dan de helft van de mal (dit moet immers in twee stukken!)

Het thermische werk:
Verwarm eerst alleen de mal in de oven gedurende 20-30 minuten en bij 90 ºC.
Haal de mal uit de oven, en vorm met de hand voorzichtig de schuimplaat om de mal en
zet dit vast op een flink aantal strategische plaatsen met doorzichtige tape. En nu heel
belangrijk: omwikkel het volledige oppervlak met doorzichtige tape, trek het tape
behoorlijk strak tijdens het wikkelen.Alles moet bedekt zijn! Als dit gedaan is moet dit
geheel weer de oven in, 15 minuten bij 80-90ºC. Dit om de vorm in de schuimplaat te
fixeren. Hierna moet het geheel minstens een uur afkoelen buiten de oven. De volgende
klus is het aftekenen met een pen en eventueel een strak getrokken elastiekje waar de
lijmnaad (middendeel) of lijmnaden (voor en achterdeel) moet(en) komen, en op die
plek tape en depron tezamen doorsnijden met een scherp hobbymes. Als alles goedgegaan
is heb je nu een netjes naar de mal gevormd stuk schuimplaat met tape er nog op. Laat dit
tape voorlopig zitten, dit wordt pas na het lijmen afgepeld.

Het lijmen:
Het tezamen lijmen van de linker en rechter depron schaal helften van neus en staart stuk
en de enkele naad van het midden stuk gaat het beste met behulp van dezelfde mal waarop
ze gevormd zijn. Bescherm de mal onder de lijmnaad met een lint van bv kunstof folie
waar de lijm niet aan hecht (van tevoren uitproberen!).Trek de lijmnaden tegen elkaar
aan met stukken tape.Na ongeveer 6 uur is de lijm voldoende uitgehard en kan de mal uit
de depron vorm gehaald worden. Ook het tape kan afgepeld worden. Steeds een begin
maken met een scherp mes. Neem hier rustig de tijd voor, het is een geduldswerkje.
Het oppervlak zal wat ongelijk zijn door het plakband, dit kan later gemakkelijk met fijn
schuurpapier gladgeschuurd worden. De verschillende rompdelen ( voor,midden en
achterstuk) kunnen indien gewensd nu aanelkaar gelijmd worden.